Czy istnieje but idealny? Norda 001A pokazuje, że odpowiedź wciąż brzmi: nie. A jednak trudno przejść obok niego obojętnie. Zamiast karbonowej płytki i „superpianki” znanej z asfaltu, dostajesz dopracowaną w detalach konstrukcję i imponującą wszechstronność. To model, który odnajduje się wszędzie tam, gdzie zaczyna się trail.
Te(k)st: Grzegorz Łuczko
Zdjęcia: Andrzej Olszanowski
Gdy kilka lat temu świat rowerowy oszalał na punkcie niszowych, „rzemieślniczych” marek, zastanawiałem się, dlaczego w bieganiu wciąż dominuje tylko kilka wielkich logotypów. Minęło kilka lat i oto proszę, takich firm spoza biegowego mainstreamu mamy coraz więcej. W tym, cieszącą się coraz większą popularnością, kanadyjską markę Norda. Powstała w 2020 roku w Montrealu. Założyło ją małżeństwo, Nick i Willa Martire. Są biegaczami, ale kluczowe okazało się ich doświadczenie z branży kreatywnej i obsesja na punkcie jakości oraz estetyki.
Skoro mowa o jakości, nie sposób pominąć ceny butów Norda. To właśnie ona budzi najwięcej emocji. Model 001A kosztuje około 1200 zł. I tu pojawia się naturalne pytanie: co musi oferować but trailowy w tej cenie, zwłaszcza bez karbonowej płytki, która dziś często uzasadnia wysoką kwotę? Postanowiłem sprawdzić to w praktyce i pobiegać w modelu 001A, żeby przekonać się na własnej stopie, co właściwie oferuje Norda.
Biegowy Frankenstein czy genialny miks technologii?
001A to najbardziej uniwersalny model w ofercie Kanadyjczyków (swoją drogą nietypowe, bo minimalistyczne i tylko liczbowe, nazewnictwo inspirowane jest matematycznym ciągiem Fibonacciego). Powstał jako pierwszy i odpowiada na potrzeby biegaczy ultra. Cytując stronę Nordy: „optymalnie amortyzowane buty do biegania na ultradystanse, wyposażone w bezszwową cholewkę Dyneema®, specjalnie zaprojektowaną podeszwę środkową Arnitel® oraz podeszwę Vibram®, co gwarantuje niezrównaną wydajność i trwałość podczas biegania na ultradystansach”.
Całkiem sporo zastrzeżonych znaków towarowych jak na jednego buta, prawda? Nie przypadkiem wspominałem o tej obsesji na punkcie jakości i estetyki. Wcześniej miałem okazję oglądać projekty, w których ktoś mieszał najlepsze ‒ przynajmniej na papierze ‒ technologie, które w połączeniu dalekie były od idealnego buta. Miks okazywał się raczej biegowym Frankensteinem. W przypadku Nordy wszystkie klocki wydają się być na właściwym miejscu, a każdy kolejny wspiera następne.
Unboxing
Premium czuć od pierwszego kontaktu. Solidne pudełko, worek na buty, minimalistyczna estetyka. Ale najważniejsze wrażenie pojawia się dopiero po wzięciu buta do ręki: czysta linia, brak niedoróbek i cholewka z dyneemy, która wygląda bardziej jak element sprzętu alpinistycznego niż klasyczny materiał spotykany w butach biegowych.
Cholewka i dopasowanie
Czym jest w ogóle ten rewolucyjny materiał dyneema, z którego w całości, bezszwowo, została wykonana cholewka? To jedno z najmocniejszych włókien na świecie (w przeliczeniu na wagę do 15 razy mocniejsze od stali) i ekstremalnie odporne na rozdarcia. Biegałem w wielu modelach trailowych i nie przypominam sobie podobnej cholewki. Choć dyneema w teorii jest włóknem o bardzo niskiej rozciągliwości, w praktyce w Nordzie 001A nie mamy do czynienia z pancerną, niepracującą skorupą. Materiał nie rozciąga się jak klasyczna siateczka, ale wyraźnie dopasowuje do stopy wraz z kolejnymi kilometrami.
I to czuć od pierwszego biegu. Ten materiał pracuje, układa się, uczy się twojej stopy. Jest w tym pewna sztywność, to nie jest miękka, materiałowa siateczka, ale but daje wyjątkowe wrażenie drugiej skóry. Dla mnie ilość miejsca na palce jest w sam raz, cholewka otula stopę, dając poczucie dużej precyzji w trakcie biegu, ale nie tłamsi palców w mocnym uścisku, oferując odpowiedni komfort.
Podeszwa środkowa i wrażenia z biegu
Wrażenie precyzji każdego kroku biegowego w tym modelu wzmacnia również bardzo elastyczna podeszwa. Możemy wygiąć ją zarówno w poprzek, jak i wzdłuż. I to dużo mówi o charakterze tych butów. To nie jest styl Hoki, z wyraźnym rockerem (kołyską) i sztywną podeszwą, która niemalże wypycha cię do przodu. Norda 001A oferuje bardziej naturalne, swobodne wrażenia z biegu. Podeszwa swobodnie układa się na stopie, pozwalając jej na naturalną pracę. Bieg jest płynny i komfortowy, ale z takim właśnie bardziej naturalnym odczuciem pod stopą. Tym bardziej, że 001A to nie jest but maksymalistyczny, ilość pianki pięta‒palce to raptem 26 mm‒21 mm.
Jak na aktualne standardy to nie jest dużo, ale tu dochodzimy do kolejnej kosmicznej technologii, czyli pianki Arnitel. Daruję wam te procenty, którymi zawsze chwalą się marki, o ile jest lżejsza, bardziej sprężysta itd. Opiszę to, co faktycznie czuć pod stopą. Ta pianka zadebiutowała wcześniej w modelu 005, zorientowanym na szybsze bieganie. I to czuć, materiał jest lekki i faktycznie, jak na zwykłego buta pianka daje naprawdę dobry zwrot energii.
Ilekroć zaczynam biec w 001A, łapię się na tym, że biegnę nieco za szybko. Arnitel (a w zasadzie mieszanka materiałów z Arnitelem) bardzo dobrze reaguje na zmiany tempa. Jest komfortowy w przypadku wolniejszego tempa, ale bardzo płynnie możemy przejść do żwawszego biegu. Najdłuższy trening, jaki zrobiłem w 001A, to 26 km i do końca czułem komfort i żywą piankę pod stopą. Choć przy takim dłuższym biegu w moim wypadku przydałoby się trochę więcej amortyzacji. 001A reklamowany jest jako optymalnie amortyzowany but na biegi ultra ‒ i tu mam trochę wątpliwości. Przy naprawdę długich, kamienistych biegach wydaje się, że izolacji od podłoża może być za mało.
Bieżnik
Tryptyk kosmicznych technologii domykamy dobrze znanym Vibramem. Guma ta od wielu lat stosowana jest w najlepszych butach trailowych. Vibram to wręcz synonim przyczepności w trudnym terenie. W przypadku Norda 001A dodatkowo na plus działa fakt, że stopa jest stosunkowo blisko podłoża. Zapewnia to lepsze czucie terenu, ale i taką naturalną stabilność. Stopa po prostu szybciej reaguje na to, co dzieje się na szlaku niż w modelach z grubszą warstwą pianki.
Podsumowanie
Czy Norda 001A to but idealny? Oczywiście, że nie. Takich przecież nie ma. Jest to jednak pod pewnymi względami model wyjątkowy. Nie znajdziesz tu płytki karbonowej czy superpianki rodem z butów asfaltowych. Dostaniesz za to przemyślanego w każdym detalu i szalenie uniwersalnego buta do biegania w szeroko pojętym trailu. Od codziennych treningów w lesie po górskie eskapady. A wszystko to spina filozofia marki: true sustainability is found in durability.
