Dziesięć kilometrów po płaskim asfalcie i tyle samo na leśnych ścieżkach z podbiegami to dwa różne doświadczenia. W biegach trailowych znaczenie mają nie tylko kilometry, ale również przewyższenia i charakter nawierzchni. Jak oszacować rzeczywistą skalę takiego wysiłku? Jednym ze sposobów jest przelicznik kilometrów wysiłkowych.
Czy 12 km w terenie to tyle samo co po asfalcie?
W bieganiu ulicznym najczęściej punktem odniesienia są dystans i tempo. W terenie sytuacja wygląda nieco inaczej. Trasa może prowadzić przez strome podbiegi, nierówne leśne ścieżki, kamieniste odcinki czy wymagające zbiegi. Wszystko to wpływa na prędkość poruszania się i poziom zmęczenia. W efekcie pokonanie kilkunastu kilometrów w lesie może być znacznie większym wyzwaniem niż przebiegnięcie takiego samego dystansu po asfalcie.
Jak więc porównać trasy o różnym profilu? Pomocny jest wskaźnik określany jako kilometry wysiłkowe (km-effort), wykorzystywany między innymi przez International Trail Running Association (ITRA) do oceny obciążenia wytrzymałościowego na trasach trailowych. Zasada jego obliczania jest prosta: każdy kilometr trasy odpowiada jednemu kilometrowi wysiłkowemu, a każde 100 metrów podejść dodaje kolejny kilometr wysiłkowy.
– Bieganie bieganiu nierówne. Zawodnicy startujący wyłącznie na asfalcie często obawiają się spróbować swoich sił w trailu, ponieważ trudno im wyobrazić sobie wysiłek, jaki czeka ich w terenie. Z pomocą przychodzi wzór na kilometry wysiłkowe. Nie jest to narzędzie doskonałe, ponieważ nie uwzględnia trudności technicznych, takich jak błoto, kamienie czy korzenie. Pozwala jednak lepiej porównać wysiłek związany z pokonywaniem tras asfaltowych i terenowych – mówi Filip Szołowski, organizator Garmin Ultra Race Gdańsk.
Jak to wygląda na przykładzie Garmin Ultra Race Gdańsk?
Zastosowanie tego przelicznika pozwala spojrzeć na pięć dystansów Garmin Ultra Race Gdańsk z nieco innej perspektywy. Uwzględniając sumę podejść na poszczególnych trasach, otrzymujemy następujące wartości:
- 6 km Nocny GUR: 7,06 km wysiłkowych przy 106 m podejść.
- 12 km: 14,5 km wysiłkowych przy 250 m podejść.
- 27 km: 33 km wysiłkowe przy 600 m podejść.
- 53 km: 65 km wysiłkowych przy 1200 m podejść.
- 101 km: 119 km wysiłkowych przy 1800 m podejść.
W praktyce oznacza to, że 27-kilometrowa trasa z sumą podejść wynoszącą 600 metrów odpowiada według tej metody 33 kilometrom wysiłkowym. Z kolei na najdłuższym dystansie, liczącym 101 km, suma podejść zwiększa tę wartość do 119 kilometrów wysiłkowych. Taki przelicznik pomaga lepiej wyobrazić sobie skalę wyzwania, choć nie pozwala dokładnie określić czasu biegu ani bezpośrednio porównać go z wynikiem osiąganym na asfalcie.
Nie trzeba jechać w góry, żeby poczuć trail
Garmin Ultra Race Gdańsk odbędzie się w dniach 4–5 grudnia 2026 roku na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. To okazja, by przekonać się, że bieganie terenowe wcale nie musi oznaczać wyprawy w góry. Leśne ścieżki i zróżnicowany profil tras sprawiają, że odpowiednie wyzwanie znajdą tu zarówno osoby stawiające pierwsze kroki w trail runningu, jak i doświadczeni zawodnicy przygotowani na wiele godzin wysiłku.
Więcej informacji o zawodach i zapisach: www.ultrarace.pl.
